Człowiek odpowiada za materiał
W HAI Magazine AI może wspierać research, planowanie, pisanie, redakcję, tłumaczenie i tworzenie mediów. Autorzy odpowiadają za przekazany materiał, a uprawniona redakcja za swoją decyzję o publikacji. Korzystanie z narzędzia nie przenosi na nie odpowiedzialności za prawdziwość, prawa ani skutki tekstu.
Opisujemy rzeczywisty wkład ludzi. AI i persony redakcyjne AI nie są ludzkimi współautorami ani rozmówcami. Ocena AI, niezależna recenzja człowieka i decyzja publikacyjna są odrębnymi etapami. Sam opis procesu nie potwierdza przejścia żadnego z nich.
Czytelnik widzi, jak powstał materiał
Przy materiale publikujemy opis „Jak powstał ten materiał”. Autor podaje użyte narzędzia i zakres ich udziału, własną pracę, wykonane sprawdzenia oraz istotne ograniczenia. Nazwę i wersję modelu podaje wtedy, gdy są znane. Ogólne „napisano z AI” nie wyjaśnia, co faktycznie zrobiono.
Opis dotyczy konkretnego wydania. Nie dopisujemy historycznym artykułom narzędzi, recenzji ani kontroli, których nie udokumentowano. Brak opisu oznacza brak informacji, a nie potwierdzenie, że AI nie użyto. Starszą deklarację zachowujemy zgodnie z dostępnym zapisem; sama jej obecność nie dowodzi zgodności z dzisiejszym standardem.
Fakt, źródło i interpretacja
Istotne twierdzenia sprawdzamy w adekwatnych źródłach pierwotnych: dokumentach, badaniach, nagraniach, danych lub dokumentacji produktu. Czytamy źródło, zamiast polegać na streszczeniu wygenerowanym przez AI. Źródło łączymy z konkretnym twierdzeniem i zachowujemy jego zakres, datę oraz ograniczenia. Komunikat producenta potwierdza jego deklarację; nie zastępuje niezależnego pomiaru.
Oddzielamy fakt od opinii, interpretacji, hipotezy i scenariusza. Link do faktu w AI Race lub AI Regulations pomaga odnaleźć zapis i jego źródła; profil w Atlas AI dostarcza kontekstu. Żaden z tych linków nie potwierdza automatycznie całego wywodu. Przy prawie, zdrowiu, finansach i bezpieczeństwie potrzebne są aktualne źródła oraz właściwa kontrola merytoryczna. Niepewność opisujemy wprost.
Rozmowy i cytaty muszą mieć podstawę
Nie wymyślamy rozmów, cytatów, osób, doświadczeń ani wyników badań. Cytat wymaga sprawdzalnego zapisu i wiernego kontekstu; parafrazę nazywamy parafrazą. Rekonstrukcję, fikcyjny dialog lub przykład hipotetyczny oznaczamy przed fragmentem, aby czytelnik nie pomylił go z relacją. AI nie może dopowiadać brakujących słów rozmówcy jako autentycznej wypowiedzi.
Prywatność, prawa i oznaczenia mediów
Przed przekazaniem materiału narzędziu AI sprawdzamy uprawnienie do jego użycia i warunki przetwarzania. Bez takiej podstawy nie przekazujemy poufnych dokumentów, prywatnej korespondencji ani danych osobowych. Używamy tylko potrzebnego zakresu danych. Opis procesu jest publiczny: nie wklejamy do niego prywatnych promptów, linków do roboczych dokumentów ani cudzych danych.
Sprawdzamy pochodzenie i prawa do tekstów, obrazów, głosów oraz nagrań. Generowanie przez AI nie potwierdza praw do wykorzystania materiału lub wizerunku. Oznaczamy przy danym materiale, czy obraz, dźwięk lub wideo wygenerowano albo istotnie zmieniono przez AI, oraz opisujemy zakres ingerencji. Ilustracji syntetycznej nie przedstawiamy jako dokumentalnego zapisu zdarzenia. Zgoda na głos, wizerunek i publiczny podpis pozostaje osobną kwestią.
Tłumaczenie ma własny zakres kontroli
Przekład wskazuje język i wersję oryginału oraz udział narzędzi AI. Opisujemy faktycznie wykonaną kontrolę: znaczenia, terminów, cytatów, liczb i ograniczeń. Kontrola wybranych fragmentów nie oznacza przeczytania całości. Tłumaczenie nie jest nowym niezależnym źródłem, a sprawdzanie języka nie potwierdza faktów. Istotna zmiana oryginału wymaga ponownego sprawdzenia przekładu.
Powiązania muszą być jawne
Ujawniamy relacje promocyjne, finansowe, zawodowe i organizacyjne istotne dla tematu, w tym sponsorowanie oraz dostęp do produktu otrzymany od jego dostawcy. Taki związek nie zastępuje dowodu i nie może być ukryty pod neutralnie brzmiącym tekstem AI. Niezależność recenzji oraz decyzji redakcyjnej podlega zasadom kolektywu.
Korekty i granice pewności
Przed publikacją ponownie sprawdzamy zmienne informacje potrzebne do wniosku: wersje narzędzi, dostępność, ceny, przepisy i stan wdrożenia. Datę zdarzenia odróżniamy od daty publikacji oraz sprawdzenia. Trwały esej może opierać się na historycznych faktach; ich wiek sam nie oznacza błędu.
Zgłoszony błąd oceniamy na podstawie konkretnego fragmentu i dowodów. Potwierdzona poprawka powinna wyjaśniać, co zmieniono i dlaczego; nowa wersja przechodzi właściwy proces redakcyjny. Nie opisujemy niewykonanej kontroli jako zakończonej. Czytelnik może wskazać problem przez przycisk feedbacku przy materiale.
Detektor AI nie dowodzi autorstwa
Wyniku detektora AI ani stylu tekstu nie traktujemy jako dowodu użycia lub nieużycia AI, plagiatu czy autorstwa. Wątpliwości wyjaśniamy na podstawie źródeł, wersji, udokumentowanego procesu i rozmowy z autorem. Nie przypisujemy narzędzia ani nie formułujemy zarzutu na podstawie samego wyniku detektora.
Sześć punktów opisu procesu
W formularzu materiału opisz rzeczywisty proces w polu „Jak powstał materiał”. Poniższy plan pomaga przygotować opis; nie jest deklaracją wykonanej pracy ani nową zgodą do zaakceptowania.
- Wkład człowieka. Kto opracował temat, argument i własne obserwacje? Wskaż rzeczywistą pracę autorów.
- Narzędzia i zakres AI. Podaj użyte narzędzia, znaną wersję oraz czynności: research, plan, tekst, kod lub korektę. Jeśli nie użyto AI, napisz to tylko zgodnie z wiedzą o całym procesie.
- Sprawdzenie faktów i źródeł. Opisz, kto sprawdził istotne twierdzenia, cytaty i źródła pierwotne, w jakim zakresie i kiedy. Wskaż niesprawdzone elementy; samej odpowiedzi AI nie nazywaj weryfikacją.
- Redakcja i decyzje. Wskaż, co człowiek zmienił, odrzucił lub przeczytał w całości. Nie deklaruj niezależnej recenzji ani zatwierdzenia, jeśli jeszcze ich nie było.
- Obrazy, dźwięk i tłumaczenia. Opisz udział AI w ilustracjach, nagraniach i przekładzie, oznaczenia oraz kontrolę człowieka. Przy przekładzie wskaż język i wersję oryginału. Jeśli nie dotyczy, zaznacz to.
- Ograniczenia i powiązania. Ujawnij istotne luki, granice aktualności oraz relacje promocyjne, finansowe lub organizacyjne. Nie wpisuj danych prywatnych ani poufnych materiałów.
Checklista oceny AI Policy
To osobna lista do świadomego przeglądu konkretnej wersji materiału. Nie zmienia sześciu wymiarów metodyki Mary i nie uruchamia automatycznej oceny. Poniżej pokazujemy wzorzec: bez wykonanej i udokumentowanej kontroli wynik to „nie oceniono”.
- Spełnione ·
met - W podanym zakresie sprawdzono wymaganie i zapisano dowód. To nie jest potwierdzenie całego materiału ani zgód innych osób.
- Do poprawy ·
revise - Wskazano konkretną lukę lub błąd możliwy do poprawienia. Zapisz fragment, potrzebną zmianę i sposób ponownego sprawdzenia.
- Krytyczne ·
critical - Ustalony poważny problem, np. zmyślony cytat lub ujawnienie danych poufnych, wymaga rozstrzygnięcia przez redakcję przed publikacją. To zalecenie, nie automatyczna blokada systemu.
- Nie oceniono ·
not-assessed - Nie wykonano kontroli albo brakuje danych lub dostępu potrzebnego do oceny. Brak wyniku nie oznacza spełnienia wymagania.
Czy opis procesu wskazuje rzeczywisty wkład ludzi, narzędzia, zakres AI i ograniczenia, bez dopisanych historycznych deklaracji?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Czy kluczowe twierdzenia mają sprawdzone źródła, zakres i daty, a interpretacje oraz deklaracje są odróżnione od faktów?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Czy cytaty, rozmowy i wyniki mają rzeczywistą podstawę, a rekonstrukcje i scenariusze są jasno oznaczone?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Czy oznaczono pochodzenie i modyfikację mediów oraz udział AI i zakres kontroli przekładu?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Czy udokumentowano potrzebne prawa i zgody, zachowano prywatność oraz ujawniono istotne relacje? Czego ocena AI nie mogła potwierdzić?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Czy zapisano wersję, datę, wykonane sprawdzenia i luki, oddzielając ocenę AI od decyzji człowieka, oraz wskazano potrzebne korekty?
Wynik w niewypełnionym wzorcu: Nie oceniono.
Przy każdej rzeczywistej ocenie zapisz wynik, fragment i dowód, znaczenie problemu, konkretną poprawkę oraz pewność i ograniczenia. Wskaż datę i ocenioną wersję. Niewyjaśnione prawa lub brak dostępu do źródła wymagają kontroli człowieka; detektor AI nie zastępuje dowodu.